Wprowadzenie    Liturgia słowa    Katecheza    Rozważanie

IV NIEDZIELA ADWENTU Rok C (fioletowy) Nr 59 (20 grudnia 2015)

Katecheza

 Decyzje i ich skutki – trzy odsłony

Czas świąt to czas refleksji nad życiem. Film pt. „Opowieść wigilijna” może sprawić, że znajdziemy odpowiedź na wiele istotnych pytań. Co robić, by nie zmarnować cennego czasu? Czym jest pogoń za pieniądzem wobec troski o ludzkie relacje? Jak bardzo odrzucenie przez ojca może wypaczyć charakter syna? Jak daleko sięgają konsekwencje ludzkich decyzji?
Mieszkańcy Londynu w ciągu jednego grudniowego dnia 1843 roku wykupili cały nakład – 6000 egzemplarzy wigilijnego opowiadania Karola Dickensa pt. „Kolęda prozą, czyli opowieść wigilijna o duchu”. Utwór ten już 24 grudnia 1843 roku dostarczył wielu wzruszeń czytelnikom zasiadającym przy wigilijnym stole. Z czasem wszedł do stałego „repertuaru gwiazdkowego” – czytany był przy kandelabrach i świecach na choince. Dziś w Polsce jest znany jako Opowieść wigilijna. W utworze tym widoczne są echa romantycznych ballad, ludowych baśni, które opowiadano dzieciom w długie zimowe wieczory. Pojawiały się w nich postaci z zaświatów próbujące nawiązać kontakt z ludźmi. Była też ludowa mądrość jednoznacznie wskazująca dobro i zło oraz budząca głębszą refleksję także u dorosłych.
Film Patricka Stewarta pt. „Opowieść wigilijna” (1999) przekonuje o tym, że przesłanie Karola Dickensa pozostaje wciąż aktualne, a sposób ekranizacji budzi wielkie uznanie. Praca reżysera (David Hugh Jones) oraz realizatora filmu i zarazem aktora (Patrick Stewart) podkreśla walory twórczej wyobraźni pisarza. Techniki filmowe wprowadzają widza w realia miejsca i czasu akcji, plastycznie przedstawiają kontrast między światem ubogich i bogatych XIX-wiecznego Londynu. Do bogatych należy główny bohater Ebenezer Scrooge (jego rolę gra Patrick Stewart) – właściciel firmy handlowej, ukazany jako człowiek samotny i cyniczny, oraz jego zmarły przed siedmiu laty wspólnik − Jakub Marley. Świat ludzi, którzy nie mogą związać końca z końcem, reprezentuje Fred, siostrzeniec egoistycznego samotnika, oraz Bob Cratchit – kancelista, jego wyzyskiwany pracownik.
Akcja filmu dzieje się na dwóch planach − ziemskim i nadprzyrodzonym; jest w nim miejsce na dyskretny humor (np. reakcja głównego bohatera na ingerencję świata duchów); jest wiele realistycznych detali (np. zwyczaje wigilijne), ale szczególną uwagę widza przykuwają dialogi między Scrooge᾽em i postaciami z zaświatów. Duchy wskazują skąpcowi wartość tego, co niewidoczne dla oczu, oraz na realność takiej rzeczywistości i takiego prawa, których istnienia nie brał dotąd pod uwagę. Dla niego jedyną prawdziwie realną rzeczywistością był pieniądz, a jedynym prawem – prawo zysku. Podobny był w tym do bohatera szkolnej lektury – noweli Bolesława Prusa pt. Nawrócony. Opowieść wigilijna przypomina nam także przypowieść Pana Jezusa o Bogaczu i Łazarzu (Łk 16,19-31). Jak wzajemnie przenikają się te trzy historie i czego nas uczą, to już niech każdy rozstrzygnie sam lub w gronie najbliższych, oglądając filmową adaptację utworu Karola Dickensa. Naprawdę warto!

Anastazja Seul