Wprowadzenie    Liturgia słowa    Katecheza    Rozważanie

23 NIEDZIELA ZWYKŁA Rok A (zielony) Nr 44 (6 września 2020)

Katecheza

Święty Józef Kalasancjusz (1557-1648)
 – zbawianie przez szkołę

 

Rzadki to wypadek, iż jakiś święty jest otaczany takim szacunkiem i kultem, że jego nazwisko staje się imieniem nadawanym dzieciom. Na naszym gruncie nazwisko Calasanz spolszczono jako Kalasancjusz lub Kalasanty i taką formę uzyskało też samo imię. Sam Święty ze względu na ogrom doświadczeń, jakich zaznał pod koniec życia, został określony Hiobem XVII wieku.

Założona przez św. Józefa Kongregacja Szkół Pobożnych w 1617 r. została podniesiona do rangi zakonu. Jeszcze za życia Kalasancjusza powstała placówka zakonu w Polsce, w Warszawie (1642 r.) i w krótkim czasie kolegia pijarów stały się znanymi i cenionymi w całym kraju. Głównym hasłem pijarskiej szkoły jest do dziś Pietas et littere (Pobożność i nauka), co stanowi swoistego rodzaju program wychowania i nauczania. Święty w swojej pokorze i wierności powołaniu zdecydowanie odrzucał kościelne godności, którymi papież chciał go obdarzyć. Jednak w uznaniu zasług założyciela Ojciec św. mianował go dożywotnim przełożonym generalnym zakonu.

W tyglu cierpienia

Święty Józef Kalasancjusz napisał kiedyś do swoich bliskich w ojczyźnie, że w Rzymie odnalazł swój sposób naśladowania Boga przez służbę ubogim dzieciom i młodzieży oraz że nie porzuci tego dzieła dla żadnej rzeczy na świecie. Jak się okazało, nie tylko początek działalności Świętego był trudny. O wiele boleśniejsze dla niego i jego ukochanego dzieła okazały się cierpienia pod koniec życia.  Przez intrygi i nieporozumienia (także wewnątrz wspólnoty) oskarżono założyciela przed inkwizycją i złożono z urzędu. Sam zakon zredukowano do kongregacji podległej miejscowym biskupom, a jednocześnie zakazano przyjmowania nowicjuszy, aby zgromadzenie wymarło. Wszystkie te doświadczenia założyciel znosił z poddaniem się woli Bożej, wierny obranej drodze. Do takiej postawy zachęcał także swoich duchowych synów, przepowiadając, że nadejdzie chwila, kiedy Zakon Szkół Pobożnych się odrodzi.

Józef Kalasancjusz nie doczekał się ziszczenia swojego proroctwa, gdyż zmarł świątobliwie 25 sierpnia 1648 r. Już dwa lata potem rozpoczęto jego proces beatyfikacyjny zakończony ogłoszeniem go błogosławionym (1748 r.) i świętym (1767 r.). Wcześniej, bo w 1669 r. pijarzy na nowo stali się zakonem. Pijarskim charyzmatem żyje ponadto kilka innych zgromadzeń męskich i żeńskich. Pius XII w 1948 r. z okazji trzechsetnej rocznicy śmierci Świętego ogłosił go patronem szkół powszechnych. Jego wspomnienie obchodzi się w liturgii 25 sierpnia.

br. Marek Urbaniak, brat szkolny