Wprowadzenie    Liturgia słowa    Katecheza    Rozważanie

ŚWIĘTO ŚW. SZCZEPANA, PIERWSZEGO MĘCZENNIKA Rok C (czerwony) Nr 64 (26 grudnia 2018)

Katecheza

Przypadek czy stwórczy Rozum?

Starogrecki myśliciel Anaksagoras powiedział: „Rozum wszystko urządził”.
Argument z celowości przyrody za istnieniem Boga jest przyjmowany w filozofii klasycznej, a także przez wielu przyrodników, m.in. francuskiego jezuitę Piotra Teilharda de Chardin. Dowód ten opiera się na celowości świata pozaludzkiego: prawach przyrody, strukturze organizmów roślinnych i zwierzęcych, funkcjonowaniu instynktu zwierząt, harmonijnej koordynacji świata nieożywionego i ożywionego. Wiele działań przyrody jest celowa, ponieważ są one: stabilno-rytmiczne, ukierunkowane w etapach wcześniejszych na etap końcowy, sensowny z punktu widzenia dobra gatunku, współtworząc harmonijną jedność świata.
W przyrodzie istnieje bogactwo celowych struktur i działań. Wszechświat/kosmos, mimo swego ogromu i skomplikowanej struktury, funkcjonuje w sposób przewidywalny i harmonijny. Ewidentna jest celowość praw przyrody, które  są czynnikiem harmonizującym różnorodne siły i procesy natury. Zadziwiające jest pojawienie się życia biologicznego i człowieka na globie ziemskim, wymagało to harmonijnego współdziałania bardzo wielu procesów i elementów, które trudno tłumaczyć przypadkiem.
Biokosmos, to jest  świat roślinny  i zwierzęcy, także  uwidacznia celowość na różnych poziomach: budowie komórek, układzie tkanek i organów, strukturze  organizmu. Roślina jest jednością strukturalną i funkcjonalną, zdolną w pewnym stopniu do autoregeneracji. Również organizmy zwierząt uwidaczniają ewidentną celowość: w swej strukturze, funkcjonowaniu, adaptacji do nowego środowiska, roli instynktu itd. Poszczególne  organy i funkcje zwierząt stanowią „prototypy”  dla człowieka w jego aktywności technicznej, medycynie, wojskowości itp.
Istotne jest  pytanie: czy celowe struktury i działania przyrody są dziełem zwykłego  przypadku? Przypadek jest zjawiskiem nieregularnym, chaotycznym, zwykle destrukcyjnym. Biologiczne organizmy są złożone z milionów czy nawet miliardów części/komórek i funkcjonują w sposób przewidywalny, dlatego ich powstania nie tłumaczy hipoteza przypadku. Istnieje inna hipoteza: może powstały w sposób wyłącznie naturalno-ewolucyjny? Teoria ewolucji jest powszechnie przyjmowana, lecz i ona – przez trwającą miliony i miliardy lat kierunkowość – wymaga odwołania się do interwencji przyczyny transkosmiczno-materialnej, a więc do Boga. Twory  techniki powstały dzięki kreatywnej inteligencji człowieka, każdy żywy organizm przewyższa swym bogactwem i strukturą dzieła człowieka i dlatego racjonalne wyjaśnienie znajduje dopiero w afirmacji istnienia rozumnego i wszechmocnego Stwórcy.

ks. Stanisław Kowalczyk