Wprowadzenie    Liturgia słowa    Katecheza    Rozważanie

3 NIEDZIELA ZWYKŁA, Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan Rok B (zielony) Nr 5 (21 stycznia 2018)

Katecheza

Święty Franciszek Salezy, biskup i doktor Kościoła

W IV i XVI w. pojawiło się najwięcej doktorów Kościoła w całej historii. Wynikało to z problemów, z jakimi musiało się zmagać wówczas chrześcijaństwo. W czasie burzliwiej reformacji żył biskup, który świętość rozumiał jako łagodność, dobroć, przyjaźń i mądrość. Ten chrześcijański humanista to św. Franciszek Salezy.
Urodził się 21 sierpnia 1567 r. w Sabaudii. Była to kraina zachowująca pewną niezależność wobec sąsiadujących królestw. W XVI w. stała się jednym z głównych ośrodków kalwinizmu. Wyznawcy tego odłamu chrześcijaństwa zajęli Genewę, czyniąc z niej swoją religijną stolicę. Prosty lud sabaudzki, nie znając się na zawiłościach teologicznych, raczej chodził na nabożeństwa do zborów, niż faktycznie przechodził na kalwinizm. Tamtejsza szlachta dokonywała wyboru już bardziej świadomie, patrząc na korzyści polityczne. Doszło do sytuacji, że w Chablais (jedno z głównych miast Sabaudii) było – zgodnie ze słowami św. Franciszka – nie więcej niż piętnastu katolików. Ten uroczy zakątek u podnóża Alp potrzebował apostoła, który sprowadziłby wszystkich wierzących na drogę prawdy. Do tego zadania Bóg powołał arystokratę z urodzenia i kaznodzieję z powołania – św. Franciszka Salezego.

Pasterz dusz
Ojciec Franciszka pragnął przekazać mu swoje dziedzictwo i zapewnić wykształcenie. Posłał więc syna do Paryża i Padwy na studia prawnicze. Franciszek ukończył je z wyróżnieniem jako doktor obojga praw. Jednak wbrew woli ojca, zanim został mu przekazany cały majątek rodowy, Franciszek w 1593 r. przyjął święcenia. Biskup mianował go proboszczem katedry w Annecy, w której znalazł schronienie po wygnaniu z Genewy. Młody duszpasterz od razu odnalazł swój charyzmat, który wyrażają słowa św. Pawła: z wszelką mądrością nauczajcie i napominajcie samych siebie (Kol 3,16). Kazania św. Franciszka przyciągały tłumy wiernych nie tylko z Annecy czy Sabaudii. Było to bowiem nauczanie płynące z serca, a więc pełne miłości, która ma największą moc przekonywania (Flp 2,1).
W misji duszpasterskiej św. Franciszek zwracał uwagę także na to, czego wyrzekli się kalwini – trwałą i rzeczywistą obecność Jezusa w Najświętszym Sakramencie. Dlatego zachęcał swoich wiernych do adoracji, organizując czterdziestogodzinne nabożeństwa. Jego działalność nie ograniczała się do parafii czy diecezji. Z misyjną posługą udał się m.in. do Paryża i Rzymu. W Świętym Mieście został mianowany biskupem pomocniczym Sabaudii. Kilka lat później został biskupem Genewy (1602 r.)

Filotea i Teotym
Dla św. Franciszka źródłem miłości do człowieka była miłość Boga. Już w czasach studenckich pragnął miłować Go, nie prosząc o nic w zamian i niezależnie od życiowych okoliczności. Jako proboszcz, a następnie biskup, całkowicie oddał się Bogu, a zarazem bardzo rzetelnie wykonywał swoje obowiązki. Zaliczał do nich m.in. kierownictwo duchowe. Posługiwał się przede wszystkim listami, z których zachowało się kilka tysięcy. Zwracał w nich uwagę na wzrastanie w świętości w stanie świeckim, uważając – jako pierwszy w dziejach Kościoła – że to jest także droga do doskonałości. Każdy bowiem człowiek ma naturalną skłonność do miłowania Boga ponad wszystko. Ten wykład zawarł w dwóch dziełach, które stanowią arcydzieła duchowości chrześcijańskiej.
Filotea („kochająca Boga”) to wprowadzenie do życia duchowego, które ukazuje, jak zwrócić swoją duszę ku Chrystusowi oraz postępować w pobożnym życiu. Franciszek utożsamia tu pobożność z doskonałą miłością. Dlatego też człowiek pobożny może odznaczać się pokorą, prostotą i słodyczą w relacji z bliźnimi.
Teotym („czczący Boga”) mówi o przejściu od pobożności do kontemplacji, aby prowadzić życie mistyczne. Tutaj św. Franciszek wskazuje jak zjednoczyć swoje serce z Bogiem – samą Miłością.

Potęga przyjaźni
Miłość, która kierowała św. Franciszkiem, pozwoliła żyć w cnocie przyjaźni ze św. Joanną Franciszką de Chantal. Gdy ta pobożna kobieta została wdową, rozwinęła się duchowa więź pomiędzy nimi. Dzięki niej wzrastali w mistycznej miłości ku Bogu. Owocem tej przyjaźni był Zakon Sióstr Nawiedzenia (Wizytki), którego charyzmatem jest modlitwa kontemplacyjna i czynna posługa ubogim.
Wspomnienie św. Franciszka Salezego przypada 24 stycznia.

ks. Mariusz Szmajdziński