Wprowadzenie    Liturgia słowa    Katecheza    Rozważanie

23 NIEDZIELA ZWYKŁA Rok A (zielony) Nr 45 (10 września 2017)

Katecheza

Święty Jan Chryzostom (ok. 350-407) – biskup i doktor Kościoła

Chryzostom to po grecku „złotousty”. Taki przydomek nadano temu wielkiemu świętemu, aby wyrazić uznanie i wdzięczność dla jego mów. Uznawany jest za Demostenesa chrześcijaństwa, nowego Pawła i jednego z czterech patriarchów Kościoła Wschodniego.
Święty Jan pochodził z arystokratycznej rodziny zamieszkałej w Antiochii Syryjskiej. Bliskie mu osoby bardzo szybko odeszły z tego świata: ojciec umarł wkrótce po jego narodzeniu, a siostra w wieku nastoletnim. Wychowaniem zajęła się mama – Antuza, którą można nazwać dzielną niewiastą (por. Prz 31,10). Zaszczepiła w swoim umiłowanym synu miłość do Boga, wychowała go w pobożności i starała się dla niego o jak najlepsze wykształcenie. W tym  dopomagali także wybitni nauczyciele, m.in. Diodor z Tarsu – założyciel szkoły biblijnej w Antiochii.

Pustelnik i kaznodzieja
W młodym wieku Jan pragnął poświęcić się życiu monastycznemu. To zamierzenie odłożył jednak na czas późniejszy z powodu usilnej prośby swojej mamy: „Drogi synu, nie czyń mnie drugi raz wdową! Kiedy zamkniesz mi oczy, będziesz miał czas na to, aby wybrać stan życia zgodny z twoją wolą”. Po śmierci Antuzy Jan spędził cztery lata w pustelni, ale z powodu stanu zdrowia musiał zrezygnować z tego trybu życia.
W Antiochii został wyświęcony na kapłana, choć nie czuł się tego godny. Miejscowy biskup powierzył mu funkcję kaznodziei. Wówczas sława św. Jana rozchodziła się promieniście na cały Kościół i cesarstwo. Już w pierwszym roku swojej posługi wygłosił słynne Homilie o posągach. Umiejętnie ganił w nich antiocheńczyków za to, że swoje oburzenie wobec nadmiernych podatków demonstrowali przez zniszczenie posągów rzymskiego cesarza. Jednocześnie u cesarza wypraszał dla nich ułaskawienie.

Pasterz i pisarz
W roku 397 św. Jan został wybrany na biskupa Konstantynopola – miasta, które zyskało już sobie miano „nowego Rzymu”. Był to dla niego bardzo trudny okres. Swoją posługę rozpoczął od wyplenienia przepychu, symonii (handlu godnościami kościelnymi i dobrami duchowymi) oraz wszelkich nadużyć w jego diecezji i sąsiednich prowincjach, np. w Efezie. Obdarzał wielką troską ubogich, zakładając dla nich szpitale i hospicja. Przede wszystkim jednak głosił swoje wspaniałe homilie, w których wyjaśniał Pismo Święte, ale także przekazywał wartości moralne, nierzadko zdecydowanie upominając nawet najwyższą władzę, np. cesarzową Eudoksję. Wkrótce uknuto przeciwko niemu spisek, w wyniku którego najpierw został pozbawiony urzędu, a następnie wygnany ze swej stolicy biskupiej aż w okolice Kaukazu. Na wygnaniu spędził trzy lata, utrzymując jednak listowną łączność ze swoimi wiernymi.
Umarł 14 września 407 r. Pozostawił po sobie ogromną liczbę pism, które zachwycają pięknem języka i wielką mądrością. Należą do nich m.in.: Dialog o kapłaństwie, O próżności i wychowaniu dzieci, Homilie do Listów św. Pawła. Kościół wspomina św. Jana Chryzostoma 13 września.
Tę krótką biografię warto zakończyć jego słowami: „Nie ma czegoś bardziej bezużytecznego niż chrześcijanin niezaangażowany w zbawienie innych”.

ks. Mariusz Szmajdziński