Wprowadzenie    Liturgia słowa    Katecheza    Rozważanie

13 NIEDZIELA ZWYKŁA Rok A (zielony) Nr 34 (2 lipca 2017)

Katecheza

Człowiek a społeczność

Człowiek rodzi się i żyje w społeczności, czym jednak ona jest? Liberalizm określa społeczność jako zespół autonomicznych i ahistorycznie ujmowanych jednostek ludzkich, które łączy doraźny interes ekonomiczny. Marksizm był kolektywizmem, traktując społeczność jako paraorganizm i twórcę indywidualnego człowieka.
Chrześcijański personalizm unika obu ekstremalno-fałszywych stanowisk: darwinizmu społecznego w liberalizmie i kryptototalitaryzmu marksistowsko-komunistycznego. Społeczność jest zespołem wolnych osób, które łączy cel będący ich dobrem wspólnym.
 Życie społeczne realizuje się w różny sposób, społecznością są: rodzina, ród, wieś czy miasto, naród, państwo, federacja państw, wspólnota religijno-kościelna, „rodzina ludzka”. Człowiek potrzebuje wielu społeczności − małych i dużych. One wzajemnie się przenikają i dopełniają, służąc rozwojowi człowieka w różnych jego wymiarach.
Jaka jest właściwa relacja między indywidualnym człowiekiem a społecznością? Międzyludzkie relacje powinny respektować z jednej strony dobro osoby ludzkiej, z drugiej także dobro społeczne, np. rodziny, narodu czy państwa. Obie wartości wzajemnie się przenikają i warunkują, a nie wykluczają. Dobro wspólne państwa jest ważniejsze od interesów jednostek, zwłaszcza w odniesieniu do wartości ekonomicznych, a w sytuacjach ekstremalnych także biologiczno-witalnych, np. przetrwanie narodu i państwa w okresie wojny wymaga ofiarności żołnierzy. Podległość indywidualnych ludzi wobec państwa nie obejmuje jednak wartości wyższych: moralnych, ideowych i religijnych, ponieważ w ich zakresie osoba ludzka jest autonomiczna.
Społeczne życie nie jest ani rynkiem interesów w ujęciu liberalnego indywidualizmu ani makrowięzieniem totalitarnych ustrojów, lecz wspólnotą osób świadomie i dobrowolnie realizujących wspólny cel ‒ dobro. Prawda, moralne dobro i solidarność cementują społeczność, zaś kłamstwo, przymus i nienawiść ją niszczą. Istotą życia społecznego jest przekaz wartości: od ekonomicznych do moralno-ideowych. Chrześcijanin akceptuje życie społeczne w dwojakim wymiarze − natury i łaski. Na płaszczyźnie natury współtworzy małe i wielkie społeczności ‒ w tym rodzinę i naród, na nadprzyrodzonym poziomie łaski włącza się we wspólnotę Kościoła.

ks. Stanisław Kowalczyk