Wprowadzenie    Liturgia słowa    Katecheza    Rozważanie

22 NIEDZIELA ZWYKŁA Rok C (zielony) Nr 44 (28 sierpnia 2016)

Katecheza

Święty Grzegorz Wielki (ok. 540-604) – papież i doktor Kościoła

Spośród 266 papieży jest tylko trzech, którzy noszą zaszczytny tytuł Magnus – „Wielki”. Są to: św. Leon (V w.), św. Mikołaj (IX w.) i wspominany 3 września św. Grzegorz (VI/VII w.).
Grzegorz urodził się około 540 r. w Rzymie. Był rzeczywiście człowiekiem wielkim. Pochodził z bardzo zamożnej rodziny, mającej posiadłości na Monte Celio pomiędzy Awentynem a Eskwilinem. Otrzymał staranne wykształcenie, a po śmierci ojca został prefektem Rzymu (odpowiednik dzisiejszego komendanta policji). Szybko jednak zrezygnował z urzędu oraz wszystkich profitów. Za przyzwoleniem swojej matki (św. Sylwii) wstąpił do zakonu benedyktyńskiego, zamieniając własny rodzinny dom na klasztor. Jako zakonnik wyróżniał się pobożnością i ubóstwem, ale również niezwykłą mądrością i zmysłem organizacyjnym.

Pokorny papież
 Grzegorz piastował ważne stanowiska: papieskiego legata w Konstantynopolu, opata w Rzymie, sekretarza papieskiego, aż w 590 r. został wybrany papieżem. Historycy zgodnie podają, że ten skromny benedyktyński mnich ukrywał się, a nawet uciekł z Rzymu, czując się niegodnym tak wielkiego urzędu. Prosił także wielkich tego świata, aby nie poparli jego kandydatury. W końcu objął Stolicę Piotrową, pozostając jednak wzorem pokory i ubóstwa. Jako papież przybrał tytuł, który jest używany do dziś przez papieży: servus servorum Dei – „sługa sług Bożych”. Przyczynił się do odnowy liturgicznej i muzycznej Kościoła. To jemu zawdzięczamy śpiew gregoriański (przynajmniej w jego zasadniczych podstawach) oraz msze gregoriańskie.
Z tymi ostatnimi jest związana legenda, według której po śmierci pewnego mnicha znaleziono u niego pieniądze, czego zabraniała benedyktyńska reguła. Święty Grzegorz nakazał pochować jego ciało poza klasztorem na niepoświęconej ziemi, aby dać przestrogę pozostałym mnichom. Jednocześnie polecił, aby odprawić trzydzieści Mszy Świętych dzień po dniu. Podczas ostatniej ów zmarły mnich ukazał się Papieżowi, dziękując za skrócenie mąk czyśćcowych. Od tamtego czasu istnieje w Kościele tradycja odprawiania trzydziestu Mszy Świętych, z nadzieją na pomoc naszym bliskim zmarłym.

Mądry pasterz

Papież Grzegorz okazał się także bardzo skutecznym organizatorem państwowym. Zawsze wyczulony na biedę i krzywdę ludzką zorganizował stałe zbiórki pieniężne, z których następnie rozdzielano pieniądze, żywność lub przedmioty codziennego użytku najbardziej potrzebującym. Organizował także wyprawy misyjne do dalekich krajów, m.in. do Anglii i Hiszpanii, przyczyniając się do ich chrystianizacji. Częstokroć czynił to przez wykup niewolników z podbitych krajów, których następnie kształcił i odsyłał do ojczyzny. Prowadził także umiejętne rozmowy z plemionami barbarzyńskimi, które wyruszyły na podbój Rzymu. Ze względu na wyjątkową mądrość i wierność tradycji apostolskiej został mu przyznany tytuł doktora Kościoła.
Jest autorem: Księgi reguł pasterskich, Dialogów, Moraliów, czyli wyjaśnień do Księgi Hioba oraz licznych listów i homilii. W jednej z nich ten pokorny Papież zawarł swoisty rachunek sumienia: „Niewątpliwie, kiedy byłem w klasztorze, umiałem powściągnąć język od niepotrzebnych słów i niemal bezustannie trwałem na modlitwie. Ale później, odkąd wziąłem na siebie brzemię troski pasterskiej, rozrywany różnymi sprawami, nie potrafię skupić się należycie. […] Mocen jest jednak Stwórca i Odkupiciel rodzaju ludzkiego udzielić mnie niegodnemu zarówno prawości życia, jak [i] skuteczności słowa, bo z miłości ku Niemu całkowicie poświęcam się głoszeniu Jego słowa” (Homilie do Księgi Ezechiela I 11,4-6).
Papież Grzegorz zmarł 12 marca 604 r. Kościół wspomina go 3 września, w rocznicę konsekracji biskupiej.

ks. Mariusz Szmajdziński